Binnen 4 uur contact
In het kort
- Pesten stop je met de hele groep
- Een positief zelfbeeld maakt kinderen weerbaarder
- Ook de pester heeft hulp nodig
01 · Waarom dit ertoe doet
Erbij horen is een basisbehoefte
Een flink deel van de kinderen wordt weleens gepest, op school of online. Langdurig pesten kan grote gevolgen hebben: somberheid, angst, schoolverzuim en een laag zelfbeeld, soms tot ver in de volwassenheid.
Onderzoek laat zien dat pesten vooral in stand blijft door de groep: meelopers, toeschouwers en kinderen die niets durven te zeggen. Daarom werkt een aanpak die alleen op het gepeste kind of de pester is gericht, zelden.
Wij versterken het zelfbeeld en de sociale vaardigheden van kinderen, helpen ouders om steun te bieden en werken samen met school aan een veilige groep.
Pesten is geen ruzie tussen twee kinderen. Het is een patroon in een groep, en de groep kan het ook stoppen.
02 · Theorie
De modellen achter ons werk
Theorie geeft taal aan wat je ziet. Deze inzichten uit wetenschap en praktijk sturen hoe wij kijken en handelen.
- Christina Salmivalli (1996)
Pesten als groepsproces
In een pestsituatie hebben kinderen verschillende rollen: pester, assistent, aanmoediger, buitenstaander, verdediger en slachtoffer.
In de praktijk: We richten ons ook op de omstanders en verdedigers.
- Dan Olweus
Olweus-programma
Een van de eerste schoolbrede aanpakken tegen pesten, met regels, toezicht en betrokkenheid van ouders.
In de praktijk: We sluiten aan bij de schoolbrede aanpak van de school.
- Susan Harter
Zelfbeeld
Het zelfbeeld van kinderen is opgebouwd uit meerdere domeinen, zoals school, uiterlijk, sport en vriendschap. Succes op één terrein kan compenseren.
In de praktijk: We zoeken waar een kind goed in is en bouwen daarop voort.
- Weerbaarheidstrainingen
Weerbaarheid
Weerbaarheid is leren je grenzen voelen en aangeven, zonder zelf agressief te worden.
In de praktijk: We oefenen met houding, stem en woorden.
03 · Signalen
Wat zie je?
Eén signaal zegt weinig. Een patroon dat blijft of groeit, verdient aandacht. Twijfel je? Overleg vrijblijvend met ons.
Signalen bij het kind
- !Niet meer naar school of sportclub willen
- !Spullen kwijt of kapot
- !Geen vrienden meer uitnodigen
- !Somber, prikkelbaar of teruggetrokken
- !Lichamelijke klachten op schooldagen
- !Zelf ander kinderen pesten of heel dominant gedrag
In de groep en omgeving
- !Onrustige groep met weinig toezicht
- !Een kind dat buiten de groep valt
- !Online groepschats waar volwassenen geen zicht op hebben
- !Weinig duidelijke regels over omgang
- !Ouders die het pesten niet weten of bagatelliseren
04 · Praktijk
Zo werken wij, stap voor stap
- 1
Luisteren en erkennen
We nemen het verhaal van het kind serieus en geven het een veilige plek om te praten.
- 2
Zelfbeeld versterken
We zoeken samen naar talenten, successen en mensen die het kind waarderen.
- 3
Sociale vaardigheden oefenen
Contact maken, grenzen aangeven, reageren op plagen: we oefenen het in rollenspel en in het echt.
- 4
Samenwerken met school
We stemmen af met school over de aanpak in de groep, zodat het kind niet alleen staat.
- 5
Ouders ondersteunen
We helpen ouders om steun te bieden zonder de situatie te vergroten.
Goed om te weten: Eefi biedt begeleiding in het dagelijks leven. Is er behandeling of diagnostiek nodig, dan werken we samen met GGZ-partners en blijven we betrokken als vaste begeleider.
05 · Methodieken
Onderbouwde methodieken en instrumenten
We kiezen per gezin wat past. Sommige methodieken passen we zelf toe, voor andere werken we samen met gespecialiseerde partners.
- Effectief
KiVa
Schoolbreed programma uit Finland dat pesten aanpakt via de groep, met lessen, regels en een vast team.
- Onderbouwd
Rots en Water
Weerbaarheidstraining waarin kinderen leren om stevig te staan en rustig te blijven.
- Onderbouwd
Sociale vaardigheidstraining
Training in contact maken, samenwerken en conflicten oplossen.
- Praktijkgericht
Steungroepaanpak
Een groepje klasgenoten wordt gevraagd om het gepeste kind te helpen, zonder schuld of straf.
06 · Mythes en feiten
Wat klopt wel, en wat niet?
MythePesten hoort erbij, daar word je hard van.
FeitPesten maakt kinderen niet sterker, maar kan langdurige schade geven.
MytheHij moet gewoon terugslaan.
FeitTerugslaan leidt vaak tot meer geweld. Leren grenzen aangeven en steun zoeken werkt beter.
MytheDe pester is gewoon een gemeen kind.
FeitPesters hebben vaak zelf problemen. Ook zij hebben begeleiding nodig.
MytheAls het online gebeurt, is het niet het probleem van school.
FeitOnline pesten speelt ook in de klas. School en ouders pakken het samen aan.
07 · Tips en tricks
Direct toepasbaar
Blijf rustig en luister
Laat je kind vertellen zonder direct in actie te komen.
Neem contact op met school
Samen met school kun je het pesten aanpakken.
Zoek een plek waar je kind straalt
Een sportclub of hobby buiten school geeft zelfvertrouwen en nieuwe vriendschappen.
Maak de groep verantwoordelijk
Spreek de groep aan op hun rol en maak verdedigen normaal.
Heb een vaste aanpak
Een duidelijk anti-pestprotocol geeft houvast aan kinderen, ouders en team.
Let op stille kinderen
Kinderen die buiten de groep vallen, worden sneller doelwit.
Vraag naar pesten
Bij somberheid of verzuim is pesten vaak een onderliggende oorzaak.
Verbind met school
Hulp werkt beter als school betrokken is bij de aanpak.
Kijk ook naar de pester
Pestgedrag kan een signaal zijn van problemen thuis.
08 · Uit de praktijk
Yara (11) die niet meer wilde gymmen
Yara had elke donderdag buikpijn, de dag van gym. Na een tijd vertelde ze dat een groepje meiden haar uitlachte in de kleedkamer en haar buitensloot in de groepsapp.
We spraken met Yara over wat ze graag deed. Ze bleek goed te kunnen tekenen. Op school werd samen met de leerkracht een steungroepje opgezet, en de klas kreeg lessen over groepsdruk.
Yara oefende met haar begeleider hoe ze kon reageren. Ze ging naar een tekenclub en maakte daar nieuwe vriendinnen. Na enkele maanden ging ze weer met plezier naar gym.
Wat we leerden
- Yara werd serieus genomen
- De groep werd aangesproken
- Een talent gaf zelfvertrouwen
- Nieuwe vriendschappen buiten school
09 · Reflectievragen
Even stilstaan
- Welke rol spelen de omstanders in deze situatie?
- Waar is dit kind goed in?
- Is school betrokken bij de aanpak?
- Wat heeft het kind dat pest nodig?
10 · Bronnen
Verder lezen
- Olweus, D. (1993). Bullying at School. Blackwell.
- Salmivalli, C. e.a. (1996). Bullying as a group process. Aggressive Behavior, 22(1).
- Kärnä, A. e.a. (2011). A large-scale evaluation of the KiVa antibullying program. Child Development, 82(1).
- Harter, S. (1999). The Construction of the Self. Guilford Press.
- Ykema, F. Rots en Water. Gadaku Instituut.
- Wet veiligheid op school (2015).
Zorgen om een kind of gezin? Wacht niet.
Je kunt vandaag nog contact opnemen, ook zonder verwijzing. Je hoort binnen vier uur van ons. Twijfel je? Bel gerust, we denken vrijblijvend met je mee.
Binnen 4 uur contact