Eefi, Jeugd & Gezin Dichtbij, thuis, op school en in de wijk

Bel ons Aanmelden
Vader leest zijn zoon voor in bed

Hechting en de ouder-kindrelatie

Een veilige band met een ouder is de basis waarop een kind de wereld durft te ontdekken. Die band is te versterken, op elke leeftijd.

Kennisdossier 12 van 14 · Leestijd ± 11 min · Voor ouders, scholen, verwijzers en gemeenten

Binnen 4 uur contact

In het kort

  • Sensitief en voorspelbaar reageren bouwt vertrouwen
  • Goed genoeg ouderschap is genoeg
  • Herstel na een botsing is net zo belangrijk als het voorkomen ervan

01 · Waarom dit ertoe doet

De veilige basis

Kinderen hebben een volwassene nodig die hen troost als ze van slag zijn en aanmoedigt als ze op ontdekking gaan. Een veilige hechting beschermt tegen stress en helpt kinderen om later goede relaties aan te gaan.

Door ingrijpende ervaringen, stress bij ouders, ziekte of scheiding kan die band onder druk komen te staan. Kinderen laten dat soms zien in claimend, afwerend of juist heel onafhankelijk gedrag.

Wij helpen ouders om de signalen van hun kind beter te lezen en er sensitief op te reageren. Kleine veranderingen in de dagelijkse omgang kunnen de relatie al veel sterker maken.

Kinderen hebben geen perfecte ouders nodig. Ze hebben ouders nodig die er zijn, en die herstellen als het misgaat.
Vrij naar Donald Winnicott, “goed genoeg ouderschap”

02 · Theorie

De modellen achter ons werk

Theorie geeft taal aan wat je ziet. Deze inzichten uit wetenschap en praktijk sturen hoe wij kijken en handelen.

  • John Bowlby (1969)

    Hechtingstheorie

    Kinderen zijn biologisch gericht op nabijheid van een beschermende volwassene. Vanuit die veilige haven gaan ze op verkenning.

    In de praktijk: We versterken de ouder als veilige haven.

  • Mary Ainsworth (1978)

    Hechtingspatronen

    Kinderen ontwikkelen een veilig of onveilig hechtingspatroon, afhankelijk van hoe voorspelbaar en sensitief hun opvoeders reageren.

    In de praktijk: We kijken hoe het kind contact zoekt en hoe de ouder reageert.

  • Powell, Cooper, Hoffman & Marvin

    Circle of Security

    Een model dat laat zien dat kinderen afwisselend steun nodig hebben bij het ontdekken en troost bij het terugkomen.

    In de praktijk: We gebruiken het beeld van de cirkel in oudergesprekken.

  • Peter Fonagy

    Mentaliseren

    Het vermogen om je in te leven in wat een ander denkt en voelt. Ouders die mentaliseren, begrijpen het gedrag van hun kind beter.

    In de praktijk: We stellen vragen als: wat zou je kind nu voelen?

03 · Signalen

Wat zie je?

Eén signaal zegt weinig. Een patroon dat blijft of groeit, verdient aandacht. Twijfel je? Overleg vrijblijvend met ons.

Signalen bij het kind

  • !Moeilijk te troosten of zoekt juist geen troost
  • !Heel claimend of angstig bij afscheid
  • !Opvallend vriendelijk tegen vreemden
  • !Veel controle willen houden over volwassenen
  • !Weinig spel en ontdekken
  • !Afwisselend toenadering zoeken en afstoten

Signalen bij de ouder

  • !Ouder reageert weinig of onvoorspelbaar op het kind
  • !Ouder voelt weinig plezier in het contact
  • !Veel stress, somberheid of eigen onveilige ervaringen
  • !Vaak wisselende verzorgers
  • !Ouder ervaart het kind als lastig of vijandig

04 · Praktijk

Zo werken wij, stap voor stap

  1. 1

    Samen kijken

    We observeren samen dagelijkse momenten, soms met video, en kijken naar wat al goed gaat in het contact.

  2. 2

    Signalen leren lezen

    Ouders leren wat hun kind nodig heeft achter het gedrag: troost, geruststelling of juist ruimte.

  3. 3

    Sensitief reageren oefenen

    We oefenen kleine, haalbare veranderingen: benoemen wat het kind voelt, samen spelen, rustige momenten inbouwen.

  4. 4

    Herstellen na een botsing

    We leren ouders dat het goedmaken na ruzie de band juist versterkt.

  5. 5

    Ouders ontlasten

    We kijken wat de ouder zelf nodig heeft aan steun, rust en netwerk.

Goed om te weten: Eefi biedt begeleiding in het dagelijks leven. Is er behandeling of diagnostiek nodig, dan werken we samen met GGZ-partners en blijven we betrokken als vaste begeleider.

05 · Methodieken

Onderbouwde methodieken en instrumenten

We kiezen per gezin wat past. Sommige methodieken passen we zelf toe, voor andere werken we samen met gespecialiseerde partners.

  • Effectief

    VIPP-SD

    Video-feedback Intervention to promote Positive Parenting. Met korte video’s leren ouders sensitief reageren. Ontwikkeld in Leiden.

  • Onderbouwd

    Circle of Security Parenting

    Oudertraining die met eenvoudige beelden uitlegt wat kinderen nodig hebben.

  • Onderbouwd

    Video-interactiebegeleiding (VIB)

    Korte opnames van dagelijkse momenten worden samen teruggekeken om te zien wat goed gaat.

  • Praktijkgericht

    Mentaliserend werken

    Ouders helpen om nieuwsgierig te zijn naar wat hun kind denkt en voelt.

06 · Mythes en feiten

Wat klopt wel, en wat niet?

  • MytheHechting is na de babytijd klaar.

    FeitHechting ontwikkelt zich een leven lang. Ook op latere leeftijd kan de band versterkt worden.

  • MytheJe verwent een kind door het steeds te troosten.

    FeitTroost geeft veiligheid. Kinderen die zich veilig voelen, worden juist zelfstandiger.

  • MytheEen onveilig gehecht kind heeft een slechte ouder.

    FeitVeel factoren spelen mee, zoals stress, ziekte en omstandigheden. Met steun kan elke ouder groeien.

  • MytheEr is maar één hechtingsfiguur.

    FeitKinderen kunnen zich aan meerdere volwassenen hechten: ouders, grootouders, pleegouders.

07 · Tips en tricks

Direct toepasbaar

  • Benoem wat je ziet

    “Je bent verdrietig omdat het spel klaar is.” Zo voelt je kind zich begrepen.

  • Plan dagelijks samen-tijd

    Tien minuten spelen waarbij je kind de leiding heeft, zonder telefoon.

  • Maak het goed

    Heb je te hard gereageerd? Zeg het en maak weer contact.

08 · Uit de praktijk

Sophie (4) die niet getroost wilde worden

Sophie liet zich niet troosten als ze viel. Ze duwde haar moeder weg en werd dan nog bozer. Haar moeder voelde zich afgewezen en trok zich terug.

Met korte video-opnames bekeken we samen momenten waarop het wél lukte. Moeder zag dat Sophie haar steeds even aankeek, ook als ze haar wegduwde.

Moeder leerde dicht bij Sophie te blijven zonder aan te dringen, en te benoemen wat ze zag. Na enkele weken kwam Sophie zelf op schoot na een valpartij.

Wat we leerden

  • Samen kijken naar wat wél lukte
  • Moeder las de signalen beter
  • Nabij blijven zonder aandringen
  • Sophie zocht zelf weer troost

09 · Reflectievragen

Even stilstaan

  1. Hoe zoekt dit kind contact als het van slag is?
  2. Hoe reageert de ouder, en wat heeft de ouder zelf meegemaakt?
  3. Welke momenten van goed contact zijn er al?
  4. Wat heeft de ouder nodig om sensitief te kunnen zijn?

10 · Bronnen

Verder lezen

  • Bowlby, J. (1969). Attachment and Loss, Vol. 1: Attachment. Basic Books.
  • Ainsworth, M. D. S. e.a. (1978). Patterns of Attachment. Erlbaum.
  • Juffer, F., Bakermans-Kranenburg, M. J. & Van IJzendoorn, M. H. (2008). Promoting Positive Parenting. Taylor & Francis.
  • Powell, B. e.a. (2014). The Circle of Security Intervention. Guilford Press.
  • Fonagy, P. e.a. (2002). Affect Regulation, Mentalization, and the Development of the Self. Other Press.

Zorgen om een kind of gezin? Wacht niet.

Je kunt vandaag nog contact opnemen, ook zonder verwijzing. Je hoort binnen vier uur van ons. Twijfel je? Bel gerust, we denken vrijblijvend met je mee.

Binnen 4 uur contact